Geriatri Görüşmesine Hazırlanırken

Geriatri görüşmesi sıradan bir muayeneden uzun sürer ve hastalıkların yanında günlük yaşamı, ilaçları, hafızayı, ruh halini ve evdeki desteği de kapsar. Bu kadar geniş bir değerlendirmeden en çok yararı, hazırlıklı gelen kişi ve yakını görür.

Belgelerinizi ve sorularınızı adım adım toparlamak için görüşmeye hazırlık paketini açabilirsiniz; hazırlık formu ve ilaç listesi birlikte indirilebilir.

Görüşmeden önce: ilaçlar

Evdeki bütün ilaç kutularını bir torbaya koyun ve görüşmeye getirin. Kutular listeden daha çok bilgi verir, çünkü hekim kutuyu, dozu ve etken maddeyi doğrudan görür. Torbaya reçetesiz aldığınız ağrı kesicileri, vitaminleri, bitkisel ürünleri, göz damlalarını, sprey ilaçları ve kremleri de ekleyin. Kullanmayı bıraktığınız ama evde duran ilaçları ayrı bir poşete koyun.

Görüşmeden önce: belgeler

• Son bir-iki yıla ait tahlil sonuçları ve raporlar
• Hastane çıkış belgeleri (epikriz)
• Görüntüleme sonuçlarının raporları
• Varsa aşı kartı
• Evde ölçtüğünüz tansiyon, şeker ve kilo kayıtları; bunun için yazdırılabilir takip formları var

e-Nabız’daki kayıtlarınız da işe yarar; ama her bilgi orada bulunmayabilir.

Görüşmeden önce: kısa bir not

Son aylarda neyin değiştiğini birkaç satırla yazın. Aşağıdaki sorular yol gösterebilir; bu sorular, getirilecek belgeler ve görüşmenin sonunda sorulacaklar Görüşmeye hazırlık formunda tek sayfada toplanmıştır:

• Hangi sorun hayatınızı en çok zorlaştırıyor?
• Son bir yılda düştünüz mü? Kaç kez, nasıl?
• Kilonuz, iştahınız ya da uykunuz değişti mi?
• Unutkanlık fark ettiniz mi ya da yakınlarınız fark etti mi?
• Eskiden yaptığınız ama artık yapamadığınız işler var mı?
• İdrar kaçırma, kabızlık ya da baş dönmesi var mı?

Son olarak kendinize şu soruyu sorun: bu görüşmeden ne bekliyorum? “Bahçemle yeniden uğraşabilmek”, “torunumun düğününe kendi başıma gidebilmek” gibi bir hedef, tedavi planının sizin önceliklerinize göre kurulmasını sağlar.

Kiminle gelmeli?

Sizi iyi tanıyan bir yakınınızla gelin. Özellikle hafıza ile ilgili bir sorun konuşulacaksa yakınınızın gözlemleri çok değerlidir. Hekim bazen görüşmenin bir bölümünü sizinle yalnız yapmak isteyebilir; bu olağan bir uygulamadır ve kendi düşüncelerinizi rahatça anlatabilmeniz içindir.

Gözlüğünüzü, işitme cihazınızı ve kullanıyorsanız bastonunuzu ya da yürütecinizi yanınıza alın. Yürüme testleri yapılabileceği için rahat ayakkabı giyin. Randevu alırken aç gelmeniz gerekip gerekmediğini sorun. Randevu almanın yolları Geriatri Polikliniğine Nasıl Randevu Alınır? yazısındadır.

Görüşmede neler değerlendirilir?

Hekim önce sizi ve yakınınızı dinler, ardından muayene eder. Kapsamlı geriatrik değerlendirmede genellikle şu kısa ölçümler yapılır:

• Günlük yaşam — Yıkanma, giyinme, yemek hazırlama, ilaçları düzenleme ve para işlerinde ne kadar bağımsız olduğunuz sorulur.
• Hareket — Yürüme hızınız, sandalyeden kalkışınız ve dengeniz kısa testlerle ölçülür; el kavrama gücünüz ölçülebilir.
• Hafıza ve düşünme — Birkaç dakikalık sorularla hafıza, dikkat ve yön bulma değerlendirilir. Bu testler bir sınav değildir; rahat olun.
• Ruh hali — Son haftalardaki keyfiniz, ilginiz ve uykunuz sorulur.
• Beslenme — Kilonuz ve boyunuz ölçülür, iştahınız ve öğünleriniz sorulur.
• İlaçlar — Getirdiğiniz torba tek tek gözden geçirilir.
• İşitme, görme ve tuvalet — İşitme, görme, idrar ve bağırsak alışkanlıkları sorulur.
• Yaşam koşulları — Kiminle yaşadığınız, evinizin yapısı ve size kimin destek olduğu konuşulur.

Bu testlerin neler olduğu ve tahlillerde nelere bakıldığı Geriatri Polikliniğinde Neler Yapılır? yazısında ayrıntılı anlatılıyor.

Görüşmenin sonunda

Görüşmeden bir plan ile çıkmalısınız. Çıkmadan önce şunları netleştirin:

• Hangi sorunlara öncelik verildi?
• Hangi ilaç başlandı, kesildi ya da dozu değişti? Yeni ilaç listesini yazılı isteyin.
• Hangi tahliller ya da incelemeler istendi, sonuçlarına kim bakacak?
• Hangi bölümlere yönlendirildiniz?
• Bir sonraki kontrol ne zaman?
• Hangi belirtilerde beklemeden başvurmanız gerekiyor, kimi arayacaksınız?

Anlamadığınız bir şey kaldıysa sormaktan çekinmeyin; yakınınızdan not almasını isteyin. Hekiminize danışmadan yeni bir ilaca başlamayın, kullandığınız ilaçları kesmeyin ve dozlarını değiştirmeyin.

Görüşmeden sonra

İlaç değişikliklerini size söylendiği gibi ve söylenen tarihte uygulayın. Egzersiz ve beslenme gibi alışkanlıkların değişmesi ise haftalar ve aylar içinde, küçük adımlarla olur. İlaç değişikliğinden sonra yeni bir belirti fark ederseniz not edin ve kontrolde söyleyin; aşağıdaki durumlardan biri varsa kontrol tarihini beklemeyin. Birden fazla hekime gidiyorsanız yeni ilaç listesini onlarla da paylaşın.

Ne zaman beklemeden başvurmalı?

Randevu gününü beklemeden hekime başvurmanız gereken durumlar: yeni başlayan kafa karışıklığı, düşme ve sonrasında ağrı, birkaç gün içinde belirgin güçsüzlük, yiyememe ya da içememe.