Lekanemab (Leqembi) Tedavisi: Kimlere Verilir, Nasıl Uygulanır?

Lekanemab, Alzheimer hastalığının erken döneminde kullanılan yeni nesil bir ilaçtır. Avrupa’da Leqembi adıyla onaylanmıştır. Türkiye’deki ruhsat ve geri ödeme durumu için uzman hekiminize danışın.

Bu yazı, hekiminiz lekanemab tedavisini düşündüyse tedavinin nasıl işlediğini anlatır. Alzheimer’ın diğer tedavileri Alzheimer Tedavisi yazısındadır.

Nasıl etki eder?

Alzheimer hastalığında beyinde amiloid beta adlı bir protein birikerek plaklar oluşturur ve sinir hücrelerine zarar verir. Lekanemab bir antikordur: amiloid betaya bağlanır ve vücudun bağışıklık sisteminin bu birikintileri temizlemesine yardım ederek plakları azaltır (EMA prospektüsü).

Hafif bilişsel bozukluğu olanlarda demansa geçişi geciktirebilir; hafif demansı olanlarda daha ağır belirtilerin ortaya çıkmasını yavaşlatabilir (EMA prospektüsü). Ana çalışmada, Avrupa’da onaylanan hasta grubunda 18 ayın sonunda düşünme becerilerini ve günlük yaşamı ölçen ölçekteki kötüleşme, lekanemab alanlarda plasebo alanlara göre yaklaşık üçte bir daha az oldu (EMA özeti).

Kimlere verilir?

• Alzheimer hastalığının erken dönemindeki, yani hafif bilişsel bozukluk ya da hafif demans evresindeki yetişkinlere
• Beyinde amiloid birikimi testle gösterilmiş olanlara
• APOE ε4 geninden iki kopya taşımayanlara: bu geni hiç taşımayan ya da tek kopya taşıyan kişilere

Tedavinin size uygun olup olmadığına Alzheimer hastalığında deneyimli bir uzman hekim karar verir (EMA özeti).

Kimler kullanmamalı?

• İlaca alerjisi olanlar
• Kontrol altında olmayan bir kanama bozukluğu olanlar
• Kan sulandırıcı (antikoagülan) ilaç kullananlar
• Tedavi öncesi MR’da daha önce beyin kanaması ya da çok sayıda küçük kanama izi görülenler

Tedavinin size uygun olup olmadığını hekiminiz değerlendirir.

Tedaviden önce

• Amiloid testi — Beyinde amiloid birikimi amiloid PET ya da beyin omurilik sıvısı testi gibi bir yöntemle gösterilir. Bu testler Alzheimer Tanısı yazısında anlatılıyor.
• APOE geni testi — Tedaviden önce bir genetik test yapılır. Testten önce hekiminiz testin ne anlama geldiğini sizinle konuşur ve onayınızı alır.
• Beyin MR’ı — Son 6 ay içinde çekilmiş bir beyin MR’ı gerekir.
• İlaçlarınız — Kullandığınız bütün ilaçları, özellikle kan sulandırıcıları hekiminize söyleyin.

Tedavi nasıl uygulanır?

• İlaç hastanede, deneyimli bir sağlık ekibinin gözetiminde, damardan serumla (infüzyon) verilir.
• İki haftada bir uygulanır; her infüzyon yaklaşık 1 saat sürer.
• İlk infüzyondan sonra yaklaşık 2,5 saat hastanede gözlem altında kalırsınız.
• Doz vücut ağırlığına göre hekim tarafından belirlenir.
• Bir infüzyonu kaçırırsanız bir sonrakini beklemeden en kısa sürede yeni randevu alın.
• Yaklaşık 6 ayda bir düşünme testleri ve muayeneyle tedavinin gidişi değerlendirilir. Hastalık orta evreye ilerlediğinde tedavi bırakılır.

Bu bilgiler EMA ürün bilgisine ve prospektüsüne dayanır.

Kontrol MR’ları

Tedavi boyunca 3., 5., 7. ve 14. infüzyonlardan önce beyin MR’ı çekilir (EMA prospektüsü). Bu MR’lar tedavinin olağan bir parçasıdır. Bu ilaçlarla görülebilen ve çoğu zaman belirti vermeyen beyin değişikliklerinin (ARIA) erken fark edilmesini sağlar. MR sonucuna göre hekiminiz tedaviye ara verebilir. Gerekirse arada ek MR çekilir.

Hasta kartı

Hekiminiz size bir hasta kartı verir. Kartı her zaman yanınızda taşıyın ve yakınlarınıza da gösterin. Acil servise ya da başka bir hekime başvurduğunuzda kartı gösterin; kan sulandırıcı ya da pıhtı eritici bir ilaç verilmeden önce bu tedaviyi aldığınızın bilinmesi gerekir. Aspirin gibi kan pulcuklarının yapışmasını önleyen ilaçlar lekanemabla birlikte kullanılabilir (EMA prospektüsü).

Yan etkiler

En sık görülenler, infüzyon sırasında ya da sonrasında ateş, üşüme, titreme, kas ağrısı gibi grip benzeri belirtiler ve baş ağrısıdır. Böyle bir tepki olursa sonraki infüzyonlardan önce bunu önleyen ilaçlar verilebilir (EMA prospektüsü). Diğer olası yan etkiler ve size özel riskler hekim görüşmesinde konuşulur; ilacın kullanma talimatında da yazılıdır.

Hekiminize danışmadan yeni bir ilaca başlamayın, kullandığınız ilaçları kesmeyin ve dozlarını değiştirmeyin.

Ne zaman hekime başvurmalı?

Tedavi sürerken aşağıdakilerden biri olursa hekiminize hemen haber verin (EMA prospektüsü):

• Yeni başlayan baş ağrısı
• Kafa karışıklığı
• Baş dönmesi ya da bulanık görme
• Bulantı
• Yürümede güçlük

İnfüzyon sırasında ya da hemen sonrasında kaşıntı, kızarıklık ya da nefes almada güçlük olursa bunu ilacı veren sağlık çalışanına hemen söyleyin.