Uzun Süreli Mide Koruyucu Kullanımı

“Mide koruyucu” diye bilinen ilaçların çoğu, mide asidini azaltan proton pompası inhibitörleridir (omeprazol, lansoprazol, pantoprazol, esomeprazol gibi). Mide ülseri, reflü ve mide yanmasının tedavisinde etkilidir. Bazı kişilerde, örneğin uzun süre romatizma ilacı ya da kortizon kullananlarda, mide kanamasını önlemek için gereklidir.

Sorun, bu ilaçların çoğu zaman başlandığı nedenin ortadan kalkmasından sonra da yıllarca sürmesidir.

Uzun süreli kullanımın riskleri

Uzun süreli kullanım şu risklerle ilişkilidir (Beers ölçütlerine göre):

• Clostridioides difficile denen bakterinin yaptığı ağır ishal
• Zatürre
• Kemik kaybı ve kırıklar

Bu yüzden ileri yaşta mide koruyucunun, sürekli kullanımı gerektiren bir neden yoksa sekiz haftadan uzun düzenli kullanılmaması önerilir (Beers ölçütlerine göre). Ağızdan kortizon ya da sürekli romatizma ilacı kullanmak, yemek borusunda ağır iltihap ve Barrett yemek borusu bu nedenler arasındadır; mide kanaması riski yüksek olanlarda da ilaç uzun süre gerekebilir.

Mide koruyucular B12 vitamini eksikliği riskini de artırır (NICE kılavuzuna göre). Ayrıntılar Vitamin ve Besin Takviyeleri yazısındadır.

Mide koruyucu uzun süre kullanılmalı mı?

Bazı kişilerde uzun süreli tedavi gerekir; bazılarında ise başlangıç nedeni ortadan kalkınca hekim ilacı azaltabilir. Süreyi yalnız mide yanmasının geçmesine göre belirlemeyin. Hekiminiz ilacın neden başlandığını ve kanama riskinizi birlikte değerlendirir (Beers ölçütlerine göre).

Kullandığınız mide koruyucu için hekiminize şu soruları sorun:

• Bu ilaç neden başlandı?
• O neden hâlâ geçerli mi?
• Ne kadar süre daha kullanmam gerekiyor?
• Dozu azaltılabilir mi, gerektiğinde alınabilir mi?

Azaltmak ya da bırakmak

Mide yanması, hafif-orta reflü ya da yemek borusu iltihabı için başlanan ilaç, yakınmalar geçtikten sonra çoğu zaman azaltılabilir (Kanada ilaç azaltma kılavuzuna göre). Hekiminiz dozu düşürmeyi, ilacı bırakmayı ya da yalnız yakınma olduğunda almayı önerebilir. Bu seçenekler şu kişiler için uygun değildir:

• Barrett yemek borusu olanlar
• Ağır yemek borusu iltihabı olanlar
• Daha önce kanayan mide ya da bağırsak ülseri geçirmiş olanlar

Mide koruyucuyu kendi başınıza bırakmayın; bırakma planını hekiminizle birlikte yapın. Kan sulandırıcı ya da romatizma ilacı kullanıyorsanız mide koruyucu sizin için gerekli olabilir. Hekiminize danışmadan yeni bir ilaca başlamayın, kullandığınız ilaçları kesmeyin ve dozlarını değiştirmeyin.

Mide yanmasını azaltmak için

• Akşam yemeğini yatmadan birkaç saat önce yiyin.
• Yatağın baş tarafını biraz yükseltin.
• Gece yakınmalarınızı artıran yiyecek ve içecekleri azaltın.
• Sigara içiyorsanız bırakın.

Ne zaman hekime başvurmalı?

• Yutma güçlüğü ya da lokmanın takılması
• İstemeden kilo kaybı
• Sürekli kusma
• Kansızlık
• İlaç azaltıldıktan sonra geri dönen ve geçmeyen yakınmalar