Kalp Krizi Belirtileri: Beklemeden 112

Kalp krizi, kalbi besleyen damarlardan birinin aniden tıkanması ve kalp kasının bir bölümünün kansız kalmasıdır. Tıkanan damar ne kadar erken açılırsa kalp kası o kadar korunur. İngiltere’nin kalp krizi kılavuzu (NICE NG185), damarı açma tedavisini belirtilerin başlangıcından sonraki 12 saat içinde gelen hastalar için önerir. Bu yüzden kalp krizinden şüphelenildiğinde zaman kaybetmemek gerekir.

Belirtiler

İngiltere’nin göğüs ağrısı kılavuzu (NICE CG95), şu belirtilerin kalp krizine işaret edebileceğini belirtir:

• Göğüste ya da kollarda, sırtta veya çenede 15 dakikadan uzun süren ağrı
• Bulantı, kusma, belirgin terleme ya da nefes darlığıyla birlikte olan göğüs ağrısı
• Yeni başlayan göğüs ağrısı
• Daha önce yalnız eforla gelen göğüs ağrısının sıklaşması, dinlenirken de gelmeye başlaması ve uzun sürmesi

Ağrı çoğu zaman bir baskı, sıkışma ya da ağırlık hissi olarak tarif edilir. Hazımsızlık sanılabilir.

Göğüs ağrısı olmadan da olabilir

Kılavuz, kalp krizi geçiren herkesin göğüs ağrısını başlıca yakınma olarak yaşamadığını hatırlatır. 14 ülkeden 20.881 hastayı kapsayan bir kayıt çalışmasında, bu tabloyla hastaneye gelenlerin yüzde 8,4’ünde başlıca yakınma göğüs ağrısı değildi. Nefes darlığı, bulantı-kusma, terleme ya da bayılacak gibi olma öne çıkıyordu. Bu hastaların yaklaşık dörtte birinde kalp krizi ilk başta tanınmamıştı.

Bu yüzden ani başlayan ve açıklanamayan nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı ya da bayılma hissi de ciddiye alınmalıdır. Kalp hastalığı, diyabet ya da yüksek tansiyonu olan kişilerde bu yakınmalar kalp krizi olasılığı akılda tutularak değerlendirilir.

Ne yapmalı?

• Hemen 112’yi arayın. Belirtilerin geçmesini beklemeyin.
• Hastaneye kendi aracınızla gitmeye çalışmayın, araç kullanmayın. Ambulans ekibi yolda kalp grafisi çekebilir ve sizi uygun hastaneye götürebilir.
• Oturun ve dinlenin. Yalnızsanız kapıyı açık bırakın ya da bir komşunuza haber verin.
• Hekimler kalp krizinden şüphelenilen kişiye, alerjisi yoksa, olabildiğince erken aspirin verir. Evde aspirini 112 görevlisi önerirse alın; aspirine alerjiniz varsa ya da kan sulandırıcı kullanıyorsanız bunu görevliye söyleyin.
• Hekiminizin daha önce verdiği dil altı ilacınız varsa talimatına göre kullanın. İlacın ağrıyı geçirmesi kalp krizi olmadığı anlamına gelmez; NICE kılavuzu da tanıda bu ilaca verilen yanıta güvenilmemesini önerir.
• Kişi bilincini kaybeder ve normal nefes almıyorsa 112 görevlisinin yönlendirmesiyle göğüs basısına başlayın.

Ağrı geçtiyse

Ağrının geçmesi rahatlamak için yeterli değildir. NICE CG95, son 12 saat içinde kalp krizine benzeyen göğüs ağrısı yaşayan kişinin aynı gün, kalp grafisine göre gerekirse acil olarak değerlendirilmesini önerir. Bu yüzden ağrı geçmiş olsa bile aynı gün acil servise başvurun; ağrı yeniden başlarsa ya da sürerse 112’yi arayın.

Kalp krizinden sonra

NICE NG185, kalp krizi geçiren herkese, yaşı ne olursa olsun, egzersiz içeren bir kalp rehabilitasyon programı önerilmesini ister. Rehabilitasyon hareket, beslenme, ilaç kullanımı ve günlük hayata dönüş konusunda destek verir; hekiminize nerede yapılabileceğini sorun.

Kalp krizinden sonra verilen ilaçlar yeni bir krizi önlemeye yöneliktir. Özellikle pıhtılaşmayı önleyen ilaçları hekiminiz söylemeden bırakmayın. Kan sulandırıcıyla ilgili öneriler Kan Sulandırıcı Kullanırken yazısındadır. İlaçlarınızı hekiminize danışmadan başlamayın, kesmeyin ve dozunu değiştirmeyin.

Yüksek tansiyon, diyabet, yüksek kolesterol, sigara ve hareketsizlik kalp krizi riskini artırır. Tansiyonun evde nasıl ölçüleceği Evde Tansiyon Ölçümü yazısındadır.

Ne zaman hekime başvurmalı?

• Merdiven çıkarken ya da yürürken göğüste baskı, sıkışma ya da nefes darlığı oluyor ve dinlenince geçiyorsa
• Eforla gelen göğüs ağrınız sıklaştıysa ya da daha az eforla gelmeye başladıysa